محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
12
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
اين نسخه كه كاتبى كه خود طبيب بوده است در اختيار داشته از چند جهت ممتاز است : 1 . كل كتاب حاشيههاى مفيد و پربار خورده است . 2 . فهارس كتب و مؤلفين مذكور در تحفة المؤمنين را در برگ اول كتاب در سال 1199 ق جمع آورى نموده است . 3 . فهرست توصيفى خواص ادويهء تحفه حكيم مؤمن را به ترتيب امراض از روى اين نسخه جمع آورى نموده كه نشانگر قرائت چندين بارهء اين كتاب توسط يكى از اطباى آن دوره مىباشد . مضافاً بر اينكه اين طبيب خود اين نسخه را كتابت نموده است . اين مجموعه كه نام كاتب و مؤلف آن محو گرديده است در 680 صفحهء 22 سطرى و با ابعاد 16 * 5 / 22 سانتى متر در سال 1189 و 1199 استنساخ گرديده است . د . نسخهء چاپ تهران كه بعد بارها به صورت افست از روى همين نسخه به چاپ رسيده است ، در 376 صفحه و با ابعاد 21 * 33 سانتى متر چاپ شده است . ه . نسخهء ديگر چاپ تهران در 359 صفحه و با ابعاد 21 * 5 / 33 سانتى متر در 18 رجب سال 1277 به چاپ رسيده است . و . نسخهء چاپ هند كه در حاشيهء كتاب مخزن الادوية در 767 صفحه و در سال 1905 م به چاپ رسيده است . روش تحقيق آنچه از اين كتاب ارجمند در اختيار ماست نسخههايى متعدد و احياناً با اختلافات زياد است كه گاه حتى يافتن قدر متيقن در بين آنها امرى دشوار و ناشدنى است . در تصحيح اين متن از قديمىترين نسخهاى كه از اين كتاب در آرشيو مؤسسه موجود است بسيار بهره برده شد و در نهايت ، هر نسخهاى كه احتمال صحّت آن داده مىشد ، در كنار نسخهء قديمى و داخل [ ] منظور گشته است .